<p> ...
źródło: martinlee - Fotolia.com
Nieregularne miesiączki to częsty problem zgłaszany przez kobiety. Niepokój wynika z nieznajomości fizjologii cyklu płciowego. Oto kilka podstawowych informacji.
Prawidłowe miesiączkowanie w regularnych odstępach czasu warunkuje niezakłócony przebieg wielu złożonych procesów hormonalnych pomiędzy podwzgórzem, przysadką i jajnikami. Dojrzewaniu pęcherzyka jajnikowego towarzyszą zmiany, które umożliwią zagnieżdżenie się zapłodnionej komórki jajowej w macicy. Jeśli w danym cyklu nie dochodzi do zapłodnienia, pojawia się miesiączka.
Odstępy pomiędzy kolejnym miesiączkami trwające 28 +/- 7 dni uważa się za prawidłowe. Nie jest prawdą, że prawidłowy cykl trwa 28 dni. To tylko średnia wartość. Cykle mogą być krótsze (np. 22 dni) lub dłuższe (35 dni), ważne, by miesiączki pojawiały się regularnie, w stałych odstępach czasu, z różnicą do 5 dni (przykład: miesiączki co 30-35 dni – prawidłowy, regularny cykl; miesiączki co 22-35 dni – nieregularne cykle).
Czas trwania prawidłowego krwawienia miesiączkowego to 2 do 7 dni. W tym czasie kobieta traci nie więcej niż 80 ml krwi, średnio 30 ml.
Występuje wiele zaburzeń związanych z miesiączkowaniem, trudno omówić je wszystkie, dlatego skupię się na przedstawieniu podstawowych pojęć, które ułatwią podjęcie decyzji o konsultacji z lekarzem.
- Wtórny brak miesiączki – kiedy miesiączka nie pojawia się przez trzy miesiące u wcześniej normalnie miesiączkującej kobiety, która nie jest w ciąży.
- Pierwotny brak miesiączki – rozpoznajemy u dziewczynki, która nie zaczęła miesiączkować do ukończenia 18. roku życia.
- Krwawienie po menopauzie – krwawienie z dróg rodnych, które pojawia się po upływie roku i później od ostatniej miesiączki. Zawsze wymaga konsultacji z lekarzem i pobrania materiału z macicy do badania w celu wykluczenia nowotworu.
- Zbyt częste miesiączkowanie – miesiączki pojawiają się częściej niż co 22 dni.
- Rzadkie miesiączkowanie – miesiączki pojawiają się w odstępach dłuższych niż 35 dni.
- Plamienie przedmiesiączkowe – skąpe krwawienie z dróg rodnych ograniczające się do kilku dni bezpośrednio poprzedzających miesiączkę.
Zawsze, kiedy mamy do czynienia z nieprawidłowymi krwawieniami z macicy, czyli są to krwawienia nieregularne, zbyt obfite lub bardzo skąpe, towarzyszą im nasilone dolegliwości bólowe, w pierwszej kolejności musimy wykluczyć ich patologiczne tło, czyli choroby, które mogą dawać takie objawy.
U większości kobiet po wykluczeniu tła chorobowego rozpoznajemy tzw. czynnościowe krwawienia z macicy, które są wynikiem zaburzeń hormonalnych. U kobiet do 20. roku życia najczęstszą przyczyną nieregularnych miesiączek są bezowulacyjne cykle, czyli takie, w których nie dochodzi do uwolnienia dojrzałej komórki jajowej zdolnej do zapłodnienia, co jest naturalne w pierwszych latach miesiączkowania.
U kobiet w wieku rozrodczym, to jest w przybliżeniu między 20. a 40. rokiem życia częściej spotykanymi przyczynami nieprawidłowych krwawień – po wykluczeniu ciąży i jej powikłań oraz zmian organicznych w narządzie rodnym – mogą być: wkładka domaciczna, doustna antykoncepcja hormonalna oraz zaburzenia hormonalne.
Powyżej 40. roku życia znowu najczęstszą przyczyną nieprawidłowych krwawień są bezowulacyjne cykle, ale w tej grupie kobiet często spotykamy też mięśniaki, zmiany w przydatkach oraz rozrosty błony śluzowej macicy, dlatego najpierw zawsze trzeba wykluczyć nowotworowe tło krwawień.
Odmianą czynnościowego krwawienia z macicy jest krwawienie okołoowulacyjne. Jest to plamienie, które pojawia się w połowie cyklu i może trwać od jednego do trzech dni, zwykle jest skąpe i nie wymaga leczenia. Krwawienie to jest skutkiem obniżenia poziomu estrogenów w okresie okołoowulacyjnym. Jeśli trwa dłużej i jest uciążliwe, może być leczone.