źródło: Eric Limon - Fotolia.com
Ryby ze względu na swoje walory smakowe oraz zdrowotne są bardzo cenione w świecie kulinarnym. Charakteryzują się bardzo delikatnym, łatwo przyswajalnym mięsem, które zawiera wiele wartościowych składników pokarmowych.
Ryby dzielimy ze względu na pochodzenie: na morskie oraz słodkowodne. W stanie żywym dostępne są w sprzedaży jedynie ryby słodkowodne, natomiast morskie możemy kupić schłodzone, mrożone, wędzone lub w postaci konserw.
Dlaczego ryby są zdrowe?
Białko
Wszystkie ryby mają łatwo przyswajalne białko. Zawartość białka w rybach waha się od 13–22%, to tyle, ile w drobiu i mięsach czerwonych. Ze względu na delikatną strukturę, gotowanie mięsa ryb jest znacznie szybsze niż mięs czerwonych, mięso ryb jest łatwo strawne.
Tłuszcze
To właśnie tłuszcze stanowią jeden z najważniejszych składników odżywczych ryb. Tłuszcz rybi ma konsystencję płynną i jest bogaty w nienasycone kwasy tłuszczowe, szczególnie kwasy tłuszczowe omega-3, które charakteryzują się wspaniałymi właściwościami prozdrowotnymi. Tłuszcz rybi, czyli tran, od dawna stosowany jest w różnych preparatach leczniczych jako składnik wzmacniający odporność i układ krążenia.
Ze względu na zawartość tłuszczu ryby możemy podzielić na:
- ryby chude: dorsz, sandacz, okoń szczupak, płoć, mintaj
- ryby średnio tłuste: karp, leszcz, śledź, sum, flądra
- ryby tłuste: łosoś, węgorz, tuńczyk, makrela, sardynka, szprot
Tłuszcz rybi i zawarte w nim kwasy tłuszczowe omega-3 wpływają korzystnie na:
- układ krążenia, chroniąc przed powstawaniem miażdżycy
- zmniejszają krzepliwość krwi, chroniąc przed zawałem serca
- podnoszą poziom dobrego cholesterolu HDL, obniżają zły cholesterol LDL obniżają ryzyko powstawania nowotworów
- wzmacniają naczynia krwionośne, co wpływa na wygląd skóry
- wzmacniają włosy i paznokcie
- działają przeciwzapalnie
- są niezbędne do prawidłowej pracy układu nerwowego
- stymulują układ odpornościowy i podnoszą odporność organizmu

Witaminy
Ryby są także źródłem witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, szczególnie A, D3, jak i znacznych ilości witamin z grupy B, tj.: B1, B2, PP, B12.
Minerały
Składniki mineralne zawarte w rybach to przede wszystkim: jod, selen, wapń oraz magnez.
- Jod jest pierwiastkiem występującym szczególnie w rybach morskich. To ważny pierwiastek, który wpływa na prawidłowe funkcjonowanie tarczycy.
- Selen należy do przeciwutleniaczy chroniących organizm przed działaniem wolnych rodników. Opóźnia procesy starzenia, wykazuje również działanie ochronne przed nowotworami.
- Wapń jest niezbędny do prawidłowej budowy układu kostnego. Ryby są dosyć bogatym źródłem wapnia, szczególnie dużą jego zawartością cechują się ryby, które można zjadać razem z ośćmi, jak szprotki czy sardynki.
- Magnez to pierwiastek, który reguluje działanie układu nerwowego, układu sercowo-naczyniowego, mięśni. Ma działanie przeciwstresowe, przeciwdepresyjne.
Które gatunki ryb są najlepsze?
Należy podkreślić, że wszystkie ryby są zdrowe i powinny częściej gościć w naszym codziennym jadłospisie. Jednak wbrew pozorom to właśnie ryby tłuste są najzdrowsze i charakteryzują się największą wartością odżywczą.
Ze względu na zawartość kwasów tłuszczowych omega-3 oraz dużej zawartości witamin rozpuszczalnych w tłuszczach A i D3 do najbardziej wartościowych należą: łosoś, węgorz, tuńczyk, makrela, sardynka, szprot.
Jakich ryb unikać?
Ryby same w sobie nie mają negatywnego wpływu na organizm człowieka, jednak niektóre sposoby utrwalania ryb, czy też metody przyrządzania mogą oddziaływać negatywnie. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryby solone i marynowane, do których zaliczamy śledzie. Spożywanie dużych ilości solonych śledzi zwiększa ryzyko nadciśnienia tętniczego i udarów mózgu.
Pamiętaj
- jedz ryby co najmniej dwa razy w tygodniu
- ryby chronią układ krwionośny i zapobiegają zawałom
- najzdrowsze są ryby świeże lub mrożone, unikaj ryb solonych i marynowanych
- pieczone w folii, gotowane lub duszone są lekkostrawne i mogą być stosowane jako produkty dietetyczne
- ryby opóźniają proces starzenia się organizmu i poprawiają wygląd skóry