źródło: martinlee - Fotolia.com

Marzymy o jedwabiście gładkiej, nieskazitelnej cerze. Niestety w praktyce większość z nas boryka się z drobnymi defektami, które nie tylko nie dodają uroku, ale wręcz przysparzają problemów.

Zaskórniki, grudki i prosaki to najmniej lubiani intruzi, których nie tak łatwo przegonić ze skóry. Jak bumerang wracają, by znów zagościć na naszej twarzy. O metodach likwidacji niechcianych defektów, przeczytasz poniżej.

Co możesz spotkać na swojej twarzy…

Zaskórniki to bardzo drobne niezapalne grudki, powstające w wyniku zalegania wydzieliny gruczołów łojowych (sebum) w ujściach mieszków włosowych. Są dwa typy zaskórników – czarne (tzw. otwarte) i białe (zamknięte). Zaskórniki otwarte swoją typową barwę zawdzięczają reakcji chemicznej, jaka zachodzi pod wpływem kontaktu składników sebum (kwasów tłuszczowych i keratyny) z powietrzem. Dlatego powstają tam, gdzie pory skóry (ujścia mieszków włosowych) nie są zablokowane przez komórki rogowe. Zaskórniki te najczęściej mają gładką powierzchnię (rzadko są wyczuwalne w dotyku), a ich barwa sprawia, że są bardzo dobrze widoczne. Zaskórniki zamknięte zaś, to zablokowane cysty wypełnione sebum, przypominające wyglądem drobną kaszkę – szczególnie widoczną przy naciągnięciu skóry. Dodatkowym problemem w przypadku tych zmian jest tzw. zaczopowanie porów skóry warstwą martwych komórek, które sprawia, że wydzielina nie może wydostać się na powierzchnię i wypycha warstwę rogową ku górze. Dlatego zaskórniki zamknięte nie tylko widoczne są gołym okiem, ale też wyczuwalne pod palcami. Z nich też najczęściej powstają grudki i krosty ropne. Dzieje się tak wówczas, gdy w zablokowanym mieszku nagromadzą się bakterie i rozwinie stan zapalny. Zmiany takie są bardzo charakterystyczne – grudki są wyraźnie zaczerwienione, bolesne i obrzęknięte, podczas gdy krosty wypełnione są treścią ropną. 

Co może pomóc?

Niestety, nie istnieje trwały i skuteczny sposób likwidacji zaskórników otwartych. Wydaje się, że częste wykonywanie peelingów ziarnistych, maseczek oczyszczających pory, czy choćby nakładanie kremów z kwasami, sprawi, że zaskórniki nigdy nie powrócą. A jednak zależne są one od pracy gruczołów łojowych, te zaś od gospodarki hormonalnej organizmu. Niestety, zakres działania kosmetyków nie jest tak głęboki. O ile nie przeciwdziałasz w 100% zaskórnikom otwartym, o tyle możesz zapobiec blokowaniu ujść mieszków włosowych i tworzeniu zaskórników zamkniętych oraz zmian ropnych. Co więc robić? 

  • stosuj kremy z obecnością kwasów – takie dostępne są w aptekach i niektórych drogeriach Rossmann. Kwasy rozpuszczają martwe komórki, odblokowując i spłycając pory. Rozrzedzają sebum, zapobiegając zaskórnikom zamkniętym i ropnym krostkom
  • kremów z kwasami nie zastąpisz domowymi peelingami. Częste stosowanie peelingów ziarnistych lub żeli z mikrogranulkami nie usunie zaskórników, ale na pewno zapewni większą wrażliwość cerze. Nie wykonuj peelingów częściej, jak raz w tygodniu, jeśli stosujesz kremy z kwasami, peelingi są zabronione
  • w przypadku występowania licznych zaskórników zamkniętych i zmian ropnych, zgłoś się do dermatologa. Czasem wystarczy zewnętrzne zastosowanie antybiotyku lub kremu złuszczającego, by problem znacząco się zmniejszył
  • zmień sposób odżywiania się – zmiana diety to podstawa w walce z trądzikiem (więcej na ten temat w tekście „Trądzik a medycyna Wschodu”)


  • miejscowo na zmiany ropne możesz stosować środki antybakteryjne i przeciwzapalne np. olejek z drzewa herbacianego, olej rokitnikowy lub preparaty na bazie cynku
  • skutecznie zlikwiduje zaskórniki (także otwarte) zabieg oczyszczania cery w gabinecie kosmetycznym (lub jego łagodniejsza forma – peeling kawitacyjny). Co ważne, zabiegi te usuną na jakiś czas dręczące defekty, ale nie zapobiegną powstaniu nowych (najczęściej efekty utrzymują się przez 2-3 tygodnie po zabiegu; tyle bowiem czasu potrzeba, by nowa porcja sebum wypełniła ujścia mieszków włosowych)
  • także specjalistyczne zabiegi złuszczania – mikrodermabrazja, peelingi ziołowe i kwasami nie zlikwidują zaskórników otwartych. Skutecznie jednak usuną te zamknięte i wyraźnie wygładzą cerę. Niektóre peelingi chemiczne (z kwasami) hamują też proces zapalny, łagodząc objawy trądziku

Uwaga! Samoczynne usuwanie zaskórników i zmian ropnych może spowodować uszkodzenie naskórka i zainfekowanie skóry, a w konsekwencji wywołanie lub nasilenie stanu zapalnego skóry, powstanie blizn i/lub przebarwień.

Prosak jest małym, białawym tworem (tzw. torbielą naskórkową), wielkości łepka od szpilki lub ziarna prosa (stąd jego nazwa). Umiejscawia się najczęściej na twarzy – w okolicy górnej części policzków, powiek i skroni. Przypomina nieco małą krostkę, zakończoną białą główką, jednak w rzeczywistości to zupełnie odmienny defekt. W jaki sposób powstaje? Prosak tworzy się w następstwie nagromadzenia wydzieliny gruczołów łojowych w ujściu mieszka włosowego. Ponieważ jednak ujście to zablokowane jest warstwą naskórka, nie można go swobodnie usunąć. Co więcej, w obrębie prosaka nie gromadzą się bakterie, zatem zmiana ta nie posiada treści ropnej, pozostając zmianą niezapalną (to podstawowa cecha różniąca prosak od krosty). Prosak jest też dość twardy, wyraźnie odgraniczony od okolicznej skóry. Ponadto rzadko występuje w pojedynkę. Najczęściej tworzy większe skupiska, gromadząc się w okolicy powiek (lub bezpośrednio na nich) – to tzw. prosaki wysiewne. Dzięki temu łatwo je rozpoznać. Częstą przyczyną ich powstawania są tendencje genetyczne, co oznacza, że lubią powracać.

Oceń artykuł:
Kategorie: Oczyszczanie, Kosmetolog, Skóra problematyczna
Działy: Perfumeria - Pielęgnacja twarzy,