Z naszymi pupilami często jest tak, że jak chcemy bardzo mieć od nich przychówek, to z różnych przyczyn nam się to nie udaje. Z kolei często nasza suczka wybiera sobie sama kawalera stawiając nas niejednokrotnie przed faktem dokonanym - ciążą. W tym artykule postaramy się wyjaśnić, co zrobić by nasza suczka zaszła w ciążę wtedy, gdy tego chcemy, a także jak prawidłowo nadzorować przebieg ciąży u suki oraz jak bezstresowo przebrnąć przez poród u naszego pupila.

Słowem wstępu krótko o fizjologii rozrodu. Suczki są monoestralne, czyli występuje u nich jedna ruja, po której mamy długi okres spokoju płciowego. Średnio w roku suczka ma cieczkę dwukrotnie (zależność od rasy i indywidualnych uwarunkowań). Zdarzają się suczki z cieczką co 4 miesiące, ale i takie, u których występuje ona raz na 18 miesięcy. Suczki dojrzewają płciowo w wieku 6-12 miesięcy. Wtedy też pojawia się u niej pierwsza cieczka, która może przebiegać nietypowo. Im większa jest masa naszej suczki (jeśli należy do ras dużych), tym później osiągana jest dojrzałość płciowa. W cyklu płciowym suki wyróżniamy 4 zasadnicze fazy:

  1. przedrujowa - trwa średnio 9 dni - srom ulega mocnemu obrzękowi. Z pochwy wydobywa się krwisty wysięk. Psy interesują się suką, choć ta nie daje się pokryć.
  2. ruja właściwa - trwa średnio 9 dni (3-15 dni) - srom wiotczeje nieznacznie. Wypływ staje się mniej krwisty. Suczka akceptuje samca. Na początku tego okresu występuje zwykle owulacja u suki.
  3. porujowa - trwa około 60-80 dni. Suka nie akceptuje samca. Srom zmniejsza się, ustaje wypływ z dróg rodnych.
  4. okres spokoju płciowego - jest to czas właściwego odstępu między cieczkami. Cechuje się brakiem czynności jajników i brakiem odpowiedzi ze strony dróg rodnych.

Kiedy chcemy, by nasza suczka miała wreszcie potomstwo...

Suczkę należy kryć zazwyczaj pierwszy raz przy 2-giej lub 3-ciej cieczce. Dni płodne u suki występują średnio około 9-13 dnia od pojawienia się cieczki. Można próbować krycia w tym okresie, ale często okazuje się ono nieskuteczne. Wpływa na to szereg czynników: m.in. przeoczenie właściwego momentu pojawienia się cieczki czy indywidualne wahania momentu owulacji u suki. Jeśli chcemy mieć pewność co do tego, że krycie przez samca będzie skuteczne należy zastosować się do poniższego schematu.
Około 2-3 dnia od pojawienia się pierwszych objawów cieczki powinniśmy udać się do lekarza weterynarii, który pomoże nam ustalić moment optymalnego krycia. W tym celu wykonuje 3 zasadnicze badania:

  1. badanie dróg rodnych za pomocą wziernika - pozwala to mu ocenić w dużym przybliżeniu fazę cyklu na podstawie wyglądu błony śluzowej pochwy.
  2. badanie krwi na określenie stężenia progesteronu. Poziom około 4-10 ng/dl mówi nam, że doszło do owulacji lub wkrótce do niej dojdzie i możemy kryć naturalnie lub dokonać sztucznej inseminacji 2 razy w odstępie 48 godzin.
  3. badanie cytologiczne wymazów z pochwy pozwala nam ocenić odpowiedź nabłonka pochwy na stymulację hormonalną jajników. Poziom komórek tzw. zrogowaciałych powyżej 70 % i poziom progesteronu 4-10 ng/dl pozwala nam dosyć dokładnie wyznaczyć optymalny moment krycia.

Jak wygląda naturalne krycie?

Zazwyczaj suczkę należy dowieźć do samca. Takie rozwiązanie sprawia, że suczka daje się łatwiej pokryć, a i samiec czuje się pewniej. Zazwyczaj idealne jest dobranie doświadczonej suczki i samca. Ale jeśli kryjemy suczkę pierwszy raz, należy jej znaleźć doświadczonego partnera i odwrotnie.
Sam akt kopulacji odbywa się po krótkiej zabawie. Samiec wspina się na samicę. Dochodzi do kopulacji, po której następuje faza skleszczenia. Samiec odwraca się tyłem do samicy. Prącie jednak tkwi nadal w drogach rodnych. Faza skleszczenia trwa 10-30 minut.

Nadzorowanie przebiegu ciąży

Ciążę u suki można rozpoznać na kilka sposobów:

  • omacywanie jamy brzusznej - jest ono wykonalne między 28-34 dniem ciąży. Pozwala wykryć obecność ampuł płodowych, ułożonych na kształt sznura z paciorkami na dnie jamy brzusznej. Metoda ta jednak nie sprawdza się u suk otyłych i nerwowych.
  • badanie USG - wykonujemy około 25-30 dnia od krycia. Pozwala nam ono potwierdzić fakt występowania ciąży i ocenić żywotność płodów. Możemy monitorować pracę serca płodu, ocenić łożysko, obmierzyć płody i na podstawie pewnych szczegółów ocenić przybliżony wiek trwania ciąży, a tym samym przybliżony czas jej rozwiązania. Badanie USG nie pozwala jednak ocenić prawidłowo liczby płodów. Po potwierdzeniu ciąży na USG, kolejne badanie powinniśmy wykonać kilka dni przed spodziewanym porodem.
  • badanie poziomu progesteronu - wykonujemy około 30-tego dnia od krycia po potwierdzeniu ciąży podczas USG. Ewentualnie powtarzamy to badanie po 14 dniach. Pozwala nam ono ocenić i ewentualnie wykryć wcześniej możliwość ronienia lub zamierania płodów.
  • badanie Rtg - wykonujemy po 45-tym dniu ciąży, gdy dochodzi do mineralizacji szkieletu. Pozwala nam ono ocenić liczebność miotu, ale nie żywotność płodów.

Żywienie suk w ciąży

Suczki ciężarne powinny otrzymywać karmę wysokoenergetyczną i dobrej jakości. Są to karmy junior, puppy lub starter. Mają one dużą koncentrację energii. Jest to konieczne, gdyż liczne mioty i wysoka ciąża, dają ucisk na narządy wewnętrzne, w tym żołądek, zmniejszając niekiedy znacznie jego pojemność. Ważny jest dodatek preparatów witaminowo-mineralnych przez cały okres rozwoju ciąży, z odstawieniem ich na tydzień przed spodziewanym porodem.

Oceń artykuł:
Kategorie: Sterylizacja, kastracja, Rozmnażanie, Pies
Działy: Dom i dziecko - Zwierzęta,